در خانه ام.  صدای محسن نامجو اتاق را پر کرده است. پدر "راه دشوار آزادی" را می خواند. عمه در بیرون جارو میکند. بوی چای سبز تازه مشامم را نوازش می کند.

دیروز رسیدم و همین که مادر را در آغوش گرفتم از شادمانی سرشار شدم. از شادمانی مست، عمیق، گریه آور. 

کابل با گرد و خاک از ما پذیرایی کرد و شهر چندان تغییر نکرده است. بعد از ظهر باران شد و دو رنگین کمان بر فراز خانه شانه به شانه ایستادند.. بوی خاک مرطوب و هوای تازه، خستگی جانم را با خود برد.

وقتی دسترخوان را انداختند و نشستیم نگاهی به اطراف خود انداختم. مادر، عمه، پدر، خاله، طوبی، دختران و پسران همه جمع شده بودند. همه سوال میکردند، در آغوشم می گرفتند، و برایم از نه ماه گذشته قصه می کردند. حرف ها تمام نشدنی بود. اشتیاق و نشاط در هوا پر می زد.

 با پدر به زیر زمین رفتم تا کتاب های تازه را ببینم.  بعد نشستیم و از خیلی چیزها قصه کردیم. در مورد درس های دختران، روحیات شان و برنامه های سه ماه آینده.

همه تغییر کرده اند، بزرگتر شده اند، از چیزهای تازه حرف می زنند.  زندگی با همه نیروی خود در این خانه جریان دارد.

   پدر مثنوی می خواند و تفسیر قران. قفسه را کتاب هایی در مورد مثنوی معنوی و قران پر کرده است.  پدر مثل همیشه با عشق و اشتیاق از برنامه های خود می گوید از چیزهای که خوانده و می خواهد بخواند.  به من دلجمعی می دهد که صحتش خیلی بهتر شده و بلی هر چند وضع افغانستان خوب نیست، اما امید همیشه باقی است.

عمه حالا خودش می تواند نامه های فریده (دخترش) را بخواند. با علاقه از نظام آموزشی امریکا و زندگی در آنجا از من می پرسد. نگران دخترش است که در کالیفرنیا درس می خواند. دو سال است که فریده رفته و عمه مثل کوه استوار و مثل چشمه سرشار مانده و غم دوری او را در دل پنهان می کند تا دخترش بتواند خوب درس بخواند. 

کنار مادر می نشینم و دستانش را در دست می گیرم.  تکیده تر به نظر می آید ولی شادمان.  می گویم: باز لاغر شدید مادر،  چرا خود را خسته می کنید؟ مادر نمی پذیرد.  دستانش در میان موهایم بازی می کنند و چشمانش را به صورتم دوخته است. مادر و همه دختران و بچه ها هر روز 6 صبح از خانه می روند و تا 5 شام مصروف کار و درس هستند. مادر درس می دهد، بچه ها را به مکتب می رساند، به کتابفروشی دانشگاه می رود، تا شام آنجا می ماند، شب بر میگردد و هنوز هم برای نظارت بر همه چیز انرژی دارد.

رادا مثل همیشه است، آرام، کمی گوشه گیر، متبسم، مرموز.  هم به کار می رود و هم انگلیسی می خواند. لهجه اش تغییر کرده و بسیار شیرین به لهجه کابلی حرف می زند.

از دیروز که من رسیدم و نورجهان را در میدان هوایی دیدم ، تا دیشب که به بستر رفتم، نورجهان به ندرت سرش را از کتاب  بلند کرده است.  دیشب به یک دست کتاب خود را گرفته بود و با دست دیگر نان می خورد، ملامت های مادرم فایده ای نکرد. گاهی اگر سرش را بلند کند و حرف بزند، برای مخالفت با نظر کسی است.  او در سن و سالی است که انسان به این نتیجه می رسد که باید همه چیز را رد کرد.  از قاطعیت و سخت کوشی اش متحیر و خوشنودم.

فاطمه  در دوازده سالگی تصمیم گرفته که  سالهای باقیمانده مکتبش را در لیسه مسکلی هنر ها بگذراند و موسیقی بیاموزد.  تمرکزش بر ویلون است. از درس هایش می پرسم، اصطلاحاتی را که به کار می برد برایم نا آشناست، با اعتماد به نفس حرف می زند، منضبط کار می کند، بعد از مکتب به کورس موسیقی می رود..  تفریح هم می کند و بزرگترین آرزویش فعلا داشتن یک ویلون است. به چشمان و گوش های خود باور نمی کنم، روزی را که به دنیا آمد به آخر دارم. برایم توضیح میدهد که چرا موسیقی را برگزید و از مکتب بین المللی کابل به لیسه هنرها آمد. استدلال می کند، قناعت میدهد، بزرگ شده است.   

اقبال عاشق نهال  هاو گل هایی است که پدر کاشته. او یگانه کسی است که مادر ازدرس گریزیش شکایت دارد.  شکایت مادر را به او می گویم، چشمان میشی معصومش را به من می دوزد، تبسم شرمگینی بر لبانش می دود: درس می خوانم،  و بعد دوان به کوچه می دود تا رنگین کمان را تماشا کند.   

حالا جلال من هم به مکتب می رود، صبح وقتی می آید که مرا در آغوش بگیرد و خدا حافظی کند، می گویم: حالا تو هم مرا تنها می گذاری؟؟ کودکانه می گوید: غیر حاضر میشم...   شاهزاده کوچولوی من در کوچه دور می شود.

من و پدر و عمه در خانه می مانیم.  پدر بلاخره مجموعه آثار چخوف را خریده است. امروز کتاب ها را منظم می کنم و چخوف خوانی را آغاز می کردم. هنوز اول صبح است و من دز این اتاق رنگ و روغن نشده در برابر پنجره نشسته ام و  به عزیزانم که اینقدر مثل همیشه نزدیک و آشنا هستند و همچنان اینقدر متفاوت و نو شده اند، می اندیشم. در اینجا بسیار خوشبختم 

...

شهرزاد 

چرا اینقدر خامم؟ حالا که به سوی خانه می روم، پخته و عاقلانه رفتار کردن اهمیتی چندین برابر می یابد... چون در بیرون از خانواده خودم، معمولا در جامعه ما شور وشوق و خنده، "سبکسری" محسوب می شود، "خامی" محسوب می شود.. خدایا چقدر خامم هنوز. چند سال، چقدر وقت خواهد گرفت که یاد بگیرم در همه مواقع بر خودم مسلط باشم و همیشه عاقلانه تصمیم بگیرم؟ آیا روز بروز در مسیر راه ، پشیمانی، رنج و شرمندگی به تغییر رفتارم کمک خواهند کرد؟فکر می کنم هر قدر هم که یاد بگیرم، باز تمایل به این که نقاب ها را کنار بگذارم و کودک باشم، به سراغم خواهد آمد. نمیشود همیشه عاقلانه رفتار کرد، نباید همیشه عاقلانه.. هر چند عقل کل شده ای، بی جنون مباش.

همیشه مدیون عده انگشت شماری از دوستانم می مانم که مرا با دیوانگی هایم دوست دارند. که با بودن در کنارشان احساس امنیت می کنم. میدانم که اگر بیش از حد شاد بودم، یا بیش از اندازه خندیدم، میفهمند چرا.. مدیون دوستانی که خود لذت دیوانگی را چشیده اند.. امیدوارم من هم برای دوستانم محیطی ایجاد کنم که در آن جایی برای دیوانگی ها باشد.

دعا کنید تا کابل..  به آریانا -اعتمادی نیست!

شهرزاد

بسیار خسته ام. ولی تمام شد. همه چیز تمام شد امتحانات، یک سال تحصیلی، بسته بندی، خدا حافظی، کار... برای یک مدت.. تا باز دوباره آغاز شود در خزان و دوباره...

امروز با هم اطاقیم خدا حافظی کردم. او سال آینده به سمیت نمی آید، برای درس خواندن به سکاتلند خواهد رفت، بعد از یکسال دوباره همدیگر را خواهیم دید، اگر خدا بخواهد..

هر دو غمگین شدیم، در این چند ماه خوب گذاره کرده بودیم، همیشه احترام و دوستی و تبسم.. حتی یکبار با هم سروصدا نکردیم.. حالا راه ما جدا می شود..

با خودم گفتم می توانستم بیشتر بشناسمش.. میتوانستم دوستش باشم، میتوانستیم با هم کتاب بخوانیم، بیشتر حرف بزنیم، انسان تر می بودم، اجتماعی تر می بودم، اینطور خودم را در میان حصاری از کتاب و کمپیوتر محصور نمی کردم.. کمی از دنیای خودم بیرون می آمدم..

سیدنی هم اطاقیم دایره دوستان خود را داشت و من از خود را. گاهی در مورد دین و فرهنگ و چیزهای عمومی دیگر با هم حرف می زدیم. اما شاید من به اندازه کافی تلاش نکردم ..

تنها در مورد سیدنی نه، بلکه با بیشتر هم سالانم در اینجا همینطور رفتار کردم. چندین بار دعوت به مهمانی و پارتی و اینها را رد کردم. اکثر مواقع از نشست و برخاست با دختران دیگر طفره می رفتم. در چای عصرهای جمعه که یک عنعنه  سمیت است، در گوشه ای دور می نشستم و فقط تبسم می کردم. چقدر عقب مانده ام من.. 

نه، شاید کاملا هم اینطور نبوده است.. آخر اینها از چیزهایی حرف می زدند که من در موردش نمیدانم و یا دوست ندارم حرف بزنم. نه هنرپیشه ها را می شناسم، نه فکاهی یاد دارم، نه ... چی میدانم؟ خودم را خیلی جدی میگیرم یا اعتماد به نفس ندارم؟

خوب، حداقل سه، چهار دوست خوب دارم ، دوستانی که مثل من اینجا مهمان اند و از چهار سوی دنیا آمده اند..

امسال سال اول بود، باید به نظام آموزشی عادت می کردم، به انگلیسی درس خواندن برایم سخت بود، باید بسیار درس می خواندم، وقت نداشتم،  به رسوم آشنا نبودم، دلتنگ خانواده بودم،  انسان همیشه میتواند خودش را به نحوی توجیه کند..

خزان که آمدم بخیر، اجتماعی تر خواهم بود.  نمی توان همیشه مردم گریز ماند.

شب دیر است، فردا سفر دارم.. باید رفت. خدایا، چقدر خسته ام.

  و بی ربط، اما هوا چقدر قشنگ است،  چقدر قشنگ. بهشت به روی زمین آمده است.

شهرزاد

سلام رفقا

آمدم که بگویم به زودی در خانه خواهم بود، اگر خدا بخواهد.  به این دلیل این تاخیرها را بر من ببخشایید.  درگیر آمادگی برای امتحانات و سفر هستم.   خستگی..

بر علاوه بهانه ای خیلی خوب دیگری هم دارم، هوا آنقدر وسوسه انگیز و خوب است که مرا همیشه به بیرون می خواند و هوای نوشتن را از سرم بدر کرده است. 

نه ماه گذشته است، باور نکردنی است. اما گذشته است.   نه ماه شده که خانواده و دوستان  را ندیده ام.  دلم همین لحظه به سوی کابل پرواز می کند.   کدام جاده مرا به خانه می برد؟ بگذارید بدوم..

قبل از رفتن خیلی کارها را باید انجام داد.  من سه امتحان دارم و یک مقاله باید بنویسم.  بعد هم جمع و جور و بسته بندی.. چند روز هم در واشنگتن خواهم ماند.  اگر فرصت شد حتما از آنجا برایتان مینویسم. باید جالب باشد..  نه روز بعد به سوی خانه پرواز می کنم.

در مدتی که  خانه هستم شاید هفته ای یکبار بتوانم وبلاگ را بروز کنم.  دسترسی به انترنیت آسان نیست هر چند حدس می زنم گفتنی ها خیلی خواهد بود. 

حالا تقریبا  به آخر این سال تحصیلی  رسیده ام . سوال اینست که آیا در این نه ماه با چالشی برخوردم که در موردش چیزی نگفته باشم؟

زمانی که آمدم میدانستم که در کنار فرصت ها و زمینه های رشد با وسوسه ها و دام ها هم روبرو خواهم شد.  هنوز آنقدر اعتماد به نفس ندارم که بگویم هیچ چیزی مرا وسوسه نمی کند.   اما آنقدر اعتماد به نفس یافته ام که بگویم که حالا کمتر نگران غرق شدن در گرداب های اینجا هستم.

نه اینکه در افغانستان این گرداب ها نیستند، تفاوت در این است که در افغانستان گزینه ها محدودند و  گزینش با مشوره صورت می گیرد. در خانه بیشتر تصمیم هایم را با مشوره مادر و پدر و دوستان می گرفتم. اینجا تنها بودم و گزینه ها کاملا متفاوت بودند. مواردی پیش می آمد که مادر و پدر هم نمی توانستند مرا کمک کنند و من هم نمی خواستم آنها را به خاطر هر مسئله کوچک و بزرگ نا آرام کنم.   روزانه انسان با ده ها گزینش روبرو می شود بخصوص در روزهای اول در محیطی جدید: از انتخاب های کوچک مثل اینکه چای بنوشی یا قهوه، ورزش کنی یا نکنی، تقسیم اوقات روزانه ات چگونه باشد تا گزینش های بزرگتر و مهم تر مثل اینکه چه تغییری در عقاید و شیوه زندگیت بیاوری تا بتوانی در این محیط هم راحت تر زندگی کنی و هم در گرداب عادت های نا پسند غرق نشوی.   خودم متوجه شدم که باید در مورد خیلی از عقاید قطعی ام در مورد دین، آزادی و مسایل دیگر تجدید نظر کنم.   

  قبل از آمدن به اینجا فکر می کردم "هر چیزی به یک بار تجربه کردن می ارزد."  حالا به قطعیت این مسئله شک دارم و به این هم واقف شده ام که تجربه یک چیز زود گذر نیست که ما بتوانیم در مورد تاثیرش تصمیم بگیریم مگر در موارد استثنایی!! تجربه ها تو را متحول می کنند و در بسیار موارد بعد از یک بار تجربه کردن چیزی، تو همان انسان قبلی نیستی و با طرز دید تازه ای به مسئله می نگری.  ( شاید به همین دلیل است که یکبار استفاده از بعضی تولیدات تجارتی مجانی است،  چون همان یکبار تو را مشتری می کند! )

کسانی را می شناسم که با همان فرمول یک بار تجربه، تجربه های خیلی تاثیر گذار و گاهی ویرانگر داشته اند.  قضاوت در مورد اینکه کدام کارها درست است و کدام نادرست، کار من نیست. اما فکر می کنم  که هر جوانی که از فرهنگی شبیه فرهنگ ما می آید، در محیطی این چنینی که گزینه ها متنوع و آزادی تضمین شده است با چالش روبرو میشود.   منطقی و عاقلانه انتخاب کردن و خود را اسیر  شعار "آزادی" نساختن خیلی برای برای پربار کردن و دلشنین کردن زندگی در اینجا مهم خواهد بود وگرنه ممکن است انسان میراث دار عادتهایی شود که به سلامت بدن و روحش ضربه بزند.   عادتهایی که انسان را وادار به پنهان کاری و دورویی می سازند ( چون بعضی کارها خیلی شجاعت نیاز دارند) و انسان را با حس گناه و پشیمانی تنها می گذارند. 

در اینجا ممکن است برای مدتی این توهم به تو دست بدهد که آزادی به معنی "نه" گفتن به کلیت فرهنگ و ارزش است. این طرز تفکر گاهی نتیجه ذهن های تنبل است که به خود زحمت سره کردن خوب و بد ارزشها را نمی دهند. اینگونه آزادی برای یک مدت دلپذیر است، اما در موارد خیلی اندک است که در دراز مدت پربار بماند. چون همه چیز، حتی همانگونه آزادی ها هم تکراری می شود.  آزادی مست کردن، آزادی هر گونه روابط، آزادی خوشگذرانی و وقت کشی (اینجا وقت کشی آسان است، انترنیت و همه اعتیاد های دیگر) ..   اینگونه آزادی ها خیلی ها را به دام می کشانند. .. هیچ کسی نمی بیند که تو چی می کنی، با کی نشست و برخاست داری، در انترنیت دنبال چی میگردی، چی می خوانی، می بینی و...

 انسان هایی که در این فرهنگ بزرگ شده اند و زندگی کرده اند، بیشترشان به یک تعادل در زندگی رسیده اند و چون این آزادی جزء زندگی شان است، از آفات آن آگاه ترند.. برای ما اما که تازه به اینجا می آییم،  حفظ تعادل دشوار است.بر علاوه چون در درون ما، در پس ذهن ما ارزش های متفاوتی محکم ریشه دوانیده اند، در اوج به اصطلاح لذت بردن از این آزادی ها، پشیمانی به سراغ ما می آید.. نباید خود را در این مسئله با جوانان اینجا برابر دانست..  

  وقتی تازه به این محیط می آیی بیشتر تمایل داری که فقط خوبی های این نوع زندگی  را ببینی و از آفات آن چشم بپوشی. وقتی از محیطی می آیی که در کوچه دویدن شرم است، خوب.. کمی حق هم داری که از آزادی هایت در اینجا ذوقزده شوی.  آزادی نعمت بزرگی است و به رشد ذهن، تخیل، استعداد و توانایی های انسان کمک می کند اما گاهی ممکن است در آنسوی آزادی بیفتی و آنچه داری هم از دست بدهی.

باید عاقلانه رفتار کرد..

این خیلی "ملایی" شد نه؟..  چکار کنم خیلی محافظه کارم، اصلا جرئت "تابو شکنی" ندارم، از زمانه خیلی عقب مانده ام.  

شهرزاد

   گاهی با دیدن بعضی نظریات عجیب و غریب در وبلاگ ها و خواندن پاسخ های عجیب و غریب تر حس می کنم بین خواننده و نویسنده یک دیوار محکم و استوار ایستاده است و این دو نفر نمیتوانند حرف های همدیگر را کامل بشنوند و بعد از شنیدن چند کلمه از اول و آخر هر جمله، به همدیگر جواب می دهند. در نتیجه گاهی چنین به نظر می آید که حرف های این دو طرف به هم هیچ ربطی ندارند. 

تازه که به وبلاگ خواندن آغاز کرده بودم این خیلی برایم شگفتی آور بود. اما حس کنم حالا کم کم عادت کرده ام که تقریبا در همه وبلاگ ها نظریاتی بخوانم که اصلا ربطی به نوشته وبلاگ ندارد.  آنچه هنوز به آن عادت نکرده ام این است که خواننده نه تنها نظر بی ربط می گذارد بلکه در نظر بی ربط خود نویسنده را به خاطر چیزهایی ملامت می کند که نویسنده نگفته است، و یا خواننده جمله ای را از میان متن بیرون می کند و بدون در نظرداشت همه آنچه نویسنده نوشته فقط بر همان یک جمله می تازد.. یعنی جمله را خارج از متن می خواهد تفسیر کند.  گاهی خواننده بدون توجه به اینکه آیا این حرف نویسنده جدی است یا طنز، بر او می تازد.  در صورتیکه اگر سه بار یک وبلاگ را خوانده باشی کمابیش از مواضع نویسنده آگاه می شوی و شاید این مشکل پیش نیاید. اما ما در گفتن نظریات خود خیلی بی تابیم و تا یک پراگراف از یکی می خوانیم می خواهیم او را به راه راست هدایت کنیم...  مثل ناقدی که با دیدن جلد کتاب بخواهد کتاب را نقد کند..

در چنین مواقعی دلم می خواهد همان خواننده گرامی را پیدا کنم، محکم تکانش بدهم و بگویم تو که حرف را درست نشنیده ای، چرا پاسخ میدهی؟ چرا بر اساس یک نوشته در مورد کسی قضاوت می کنی، آن همه یک جمله از یک نوشته؟ اصلا آیا باید همیشه در مورد هر چیزی نظری داشت؟  هر چند شاید خودم هم بارها اینطور رفتار کرده ام.  وبلاگ را گشوده ام، یک دو پراگراف را سرسری خوانده ام، تحریک شده ام، نظر داده ام، بعد از نظر خود خجل شده ام.  بعضی ها اما خود را ملزم می دانند که پای حرف خود بیایستند و  از خود دفاع کنند ولو بدانند که در نظر دادن دقت نکرده اند. این دسته از نظردهندگان هم خوانندگان و هم نویسنده را خسته می کنند. 

   فکر می کنم این طرز برخورد ریشه در فرهنگ و پرورش ما دارد.   از زمانی که ما حرف زدن می آموزیم از ما فقط توقع حرف شنوی میدارد.  بیشتر اوقات به حرف های  ما در خانه توجهی نمی شود. اصلا توقع نمی رود که ما بتوانیم عاقلانه حرف بزنیم و در مورد مسئله ای نظر داشته باشیم.  مدتها در کشور ما چنین بوده است.  نوشتن با حضور پیشکسوتان و سلسله داران دشوار بوده است.  جو حاکم سیاسی هم همیشه مارا به حرف شنوی تشویق کرده است. 

    دنیای مجازی انترنیت و وبلاگ ها این سد محکم حرف نزدن را شکسته  و به هر کسی که حرفی برای گفتن دارد و میتواند از انترنیت استفاده کند مجال نویسنده شدن و حرف زدن را داده است. من فکر می کنم این فرصتی فوق العاده است و به چند صدایی شدن ما کمک می کند و جهان  مجازی را از تسلط چند نظر حاکم نجات می دهد.  وبلاگ روزنه ای برای تجلی و رشد استعدادهاست. بر علاوه ده ها کارآیی دیگر برای تبلیغات، انسجام  و پیام رسانی دارد.  وبلاگ نویسی نه تنها به نویسنده مجال می دهد که تمرین نوشتن و نظریه پردازی کند، بلکه به خوانندگان نیز مجال این را میدهد که با انواع تفکر و اندیشه آشنا شوند و بدانند که  حقیقت بیش از یک چهره دارد. 

  اما من فکر می کنم در میان بیشتر ما (شاید به شمول خودم)  فقط بخش اول مسئله یعنی نوشتن مهم است. در واقع  بیشتر ما از شنیدن خسته شده ایم. حس می کنیم آنقدر در مورد همه چیز در دنیا نظریه و تیوری داریم که دیگر نیازی به شنیدن نیست. .. فقط باید حرف زد. اکثرا در میان ما کسی که زمینه ای برای حرف زدن یافت، آنقدر دلش پر می باشد دیگر نیازی به شنیدن حرفهای دیگران حس نمی کند.  سیاسمتداران ما نیز اگر دقت کرده باشید کمتر به حرف کسی گوش می کنند.  فکر میکنم بعضی از وبلاگ نویسان و وبلاگ خوانان نیز به این تمایل دارند که فقط نظر بدهند، گاهی بدون اینکه نوشته را تا آخر بخوانند.

    به نظر من شنیدن در وبلاگ یعنی به دقت خواندن، سطر به سطر خواندن، خود را به جای نویسنده قرار دادن.. همانطوریکه وقتی کسی به ما حرف می زند از روی احترام نباید به آسمان خیره شویم، در هنگام وبلاگ خواندن نیز به نویسنده وبلاگ احترام بگذاریم و با توجه به حرف هایش گوش بدهیم ولو مخالف فرضیات ما باشد.  یک عده شاید نیاز داریم که یکبار دیگر شنیدن و توجه کردن را یاد بگیریم. چون شنیدنی که در کودکی یاد گرفتیم تحمیلی بوده است، نه از روی نیاز به شنیدن.    درست شنیدن و توجه کردن هم احترام به نویسنده است و هم خود ما را از شرمساری و متهم شدن به بی دقتی در امان می گذارد.   بر علاوه به دقت شنیدن روزنه ذهن ما را به نظریات گوناگون می گشاید و به غنای تفکر ما کمک می کند.

    من فکر می کنم خواننده خوب، تیز بین و دقیق بودن یک هنر است .  شنیدن  ضرورتی برای ایجاد یک گفتگوی سالم و پربار است.  اگر ما همه بدون توجه به حرف های همدیگر داد بزنیم، تاثیر گذاری حرف های ما خیلی اندک خواهد بود. گوش دادن خیلی چیزها را تغییر میدهد،  بیشتر ما می گوییم اگر دولت ما به حرف های مطبوعات گوش بدهد... اگر جامعه جهانی به خواست ها و حرف های ما گوش بدهد... اگر ملل متحد به مشکلات و شکایات ما گوش بدهد....  اگر ما به همدیگر گوش بدهیم، اگر از اینجا آغاز کنیم، خوب نمی شود؟

    درست گوش دادن و توجه کردن به حرف های مصاحب مان در زندگی روزمره  روابط را خیلی کم تنش تر و پر ثمر تر می سازد.  وبلاگ هم همینطور است، بیایید کمی با دقت بشنویم.

شهرزاد

                                            به یادگار بمانی که بوی او داری

                                                                               "حافظ"

                 ***

بهار جشن رنگ ها، بوها  و صداهاست.  موج خاطره ها به من باز می گردند.   

صدای غچی ها را دوست دارم. هر سال در بهار، در مزار شریف غچی ها در سقف خانه ما آشیانه می ساختند.  صبح ها صدای غچی روز مرا آغاز می کرد. مادر می گوید غچی سوره ای از قران کریم را می خواند.  غچی ها عشق کودکی ام بودند، پرندگان محبوبم. در تصور کودکانه ام غچی ها را می دیدم که دسته دسته  از راه های دور، سرزمین های سرد و نا مهربان می آیند که بهار پرشور و گرم را در کنار ما بگذرانند.  هر سال دعا می کردم که سال آینده  باز هم غچی ها بر گردند و دوباره در سقف خانه ما زندگی کنند.

  بهار و صدای زنگ مکتب، تپ تپ قدم های یک کودک که به سویم می دوید.  صدای چشمه که به دلم تازگی می دهد، صدای باد که برای درخت ها ترانه می خواند، صدای باران که کوچه های پشاور را می شست و مرا به رقص وا میداشت..  شنگ شنگ چوری های که مادر در نوروز برایم خریده بود.  صدای شیرین پرنده ها که سکوت صبح را می شکند.. جیرجیرکی که در شب بهاری ترانه سر داده است.. اگر خوب گوش کنی، صدای زمین که به پیشواز گیاهان باز می شود، لبخند می زند..

بوی خاک باران خورده نه بوی خود باران، عطر سنگین و مست کننده گل، بوی شیر تازه ، نان گرم، روزهای اول مکتب و بوی تباشیر، بوی کتابچه ها و کتاب های نو که شامه ات را پر می کند.   عطر آموزگار ریاضی که صنف را پر میکند و تو را به عطسه می اندازد، بوی نعنا  و نازبوی که پدر کاشته است . .

رنگ لاله های سرخ، رنگ سرخ لاله ها..دیوانه..   لاله ها را دوست داری.  به باغ می روی زمین زیر پایت سبز، آسمان آبی.  گیاهان و درختان هفتاد رنگ گل کرده اند.

بهار مرا شادمان می کند، در این روزها دلم می شود همه رهگذران را در آغوش بگیرم، زیر گلباران درختان بخوابم .. در این روزها بلند بلند آواز می خوانم، دیوانه وار با باد مسابقه می دهم، کنار هر بته تازه گل کرده ای می ایستم،  بی قرار زندگی می کنم.. 

در کودکی بهار خواهر خوانده ام بود، هنوز خواهر خوانده ام است.. یعنی امیدوارم باشد. آمدن بهار هرگز برایم یک اتفاق عادی نبوده است.  بیشتر به یک معجزه می ماند، معجزه زندگی دوباره، تازه شدن از نو.  بهار مرا به این باور مند می کند که ما هم چون زمین در خود ظرفیت تازگی و طراوت داریم.. که در درون ما هم معجزه ممکن است.  بهار، مرا امیدوار می کند. حس می کنم   آفرینشگری بر  تخریب پیروز می شود.. بهار را برای این هم دوست دارم که مثل باران، مثل عشق، برای همه اتفاق می افتد . نمیتوان هیچ کس را از معجزه بهار محروم کرد.  همانطور که دشوار است دوست داشتن را از کسی گرفت حتی در زندان. بهار می آید و این به خود ما بستگی دارد که چگونه به پیشوازش می شتابیم با دل شاد، با غم یا با بی تفاوتی؟  هر بهار چیزی در من نو می شود: شادمانی..

این اولین بهاری است که از همه دورم... تنهایم اما با حضور بهار تنهایی دیگر غمناک نیست. پرندگان بر گشته اند، به قصه های آنها گوش خواهم داد. در کنار دریاچه قدم خواهم زد.  این تنهایی  را دلنشین می کند..

شهرزاد

آمده ام بگویم سنگ نیستم و حرف های مردم درد دارد. اتهامات شان برداشت های نادرست شان و حرف های سطحی بینانه ای شان. حرف های آنهایی که وقتی نوشته هایم را میخوانند سطحی نگارانه میپندارند حق دارند توهین کنند . فکر می کنند حق دارند تنها به کلمات نگاه کنند و به آنچه میخواهم بگویم فکر نکنند.عقده ها و حرف های من تنها حرف های من نیستند. ولی شاید من یکی از آن عده ای محدودم که خاطر سطحی بینان را نمیخواهم و آنچه را که حقیقت میپندارم میگویم. عواقب تند گویی و احساساتی بودنم را میدانم اما از خموشی میترسم و از خاموش مردن بیشتر میترسم. شهرزاد گفت نوشته هایم تاثیر گذار نیستند بلکه خشم بر انگیز اند و خواننده گان را به شک و سو تفاهم وامیدارند وبعد از این ننویسم اما من امیدوارم یکی از میان اینهمه خواننده که تنها برای دشنام دادن من می آیند بداند من چه میخواهم بگویم. امید دارم آنانی که مرا میخوانند بدانند ما همه روسپی استیم و روسپیتر میشویم. آهسته آهسته به مرحله ای نزدیک میشویم که زندگی مان به سکس و پول خلاصه میشود. مثل زندگی این آدم های اطراف من که هزاران سال سر به سنگ زدند و دعوای حق و برابری کردند و حالا خود در دام خود ساخته ای خود به نام آزادی اسیرند بدون اینکه بدانند.
نوشته های من حاصل زندگی ام در محیطی کاملا متفاوت است. محیطی که در آن زن وسیله سکس است و همسالانم در مقابل چشمانم به نام برابری و مساوات روز به روز آلوده تر میشوند و مردار تر . من در اینجا بیگانه ام و از بیگانه شدن از وطنم میترسم. از این میترسم که این آزادی خواهان که خود آزدی هایشان را به دست آورده اند مارا هم در دام آزادی هایشان اسیر کنند. و این آزادی خواهان اولین قدم های خود را در راه این هدف برداشته اند.
من ادعا ندارم با نوشته های روزانه ام عالم را تغییر بدهم. آنانیکه که ادعا دارند قدرت هم دارند و تغییر هم داده اند. من با نوشته هایم تلاش میکنم درون نا آرام و سرگردانم که تنها از من نیست،درون شاید هزاران جوان همسن و سال من است آرام بسازم. شاید راه اشتباهی را برای یافتن آرامش در پیش گرفته ام. اما میدانم وقتی ما از اشتباهات خود بیاموزیم هیچگاهی فراموش نمیکنیم. یاد میگیریم و برای همیشه یاد میگیریم. از اشتباه کردن نمیترسم. آموختانده شده بودم که اشتباه نکنم و از اشتباهات دیگران بیاموزم اما آموخته ام که درد ها و آموختن از درد زندگی را پر بار تر میسازد. درد ها، اشتباهات ،موانع، زشتی ها، دشنام ها و طرد شدن ها برای من بسیار یاد میدهند. هر تجربه درس تازه ایست. درسی که برای همیشه با من خواهد ماند.
هر که میخواهد اینجا بیاید و مرا دشنام بدهد دستش آزاد. اما من حاضر نیستم برای دیگران تغییر کنم دیگران باید برای من تغییر کنند! من با دیگران هیچ مشکل ندارم. و هیچ ادعایی هم ندارم...

پری

این سه روز اخیر به شکل شاد کننده و آرامش بخشی آفتابی و ملایم بوده است. شامگاهان دلپذیر، هوا خوشبو،  سبزه ها جوان، دلها شاد و  پاهای روندگان چابک..  همه مردم این شهر کوچک به جاده ها ریخته اند، کالج به یک شهر زنان شاد و پرسر و صدا می ماند، زنانی با دامن های رنگارنگ، خنده های تاب ناک ، نگاههای روشن،  حرکات رقصان... 

 بعد از یک زمستان طولانی و سخت، طبیعت صبر ما را با آفتاب، روشنایی، طراوت و تازگی پاداش می دهد.  عجیب است که در زمستان زیبایی بانوی بهار را از یاد می بری، قدرت افسونگری بهار را،  بوی مست کننده اش را، تا بهار می شود و دوباره زمین و آسمان ترا به شادی و دست افشانی می خواند..همه چیز رنگین می شود زمین، درختان، جهان. "از پر طاووس دامن بر کمر دارد بهار"

من هم این سه روز را به پیاده روی، تماشا،  استراحت و لذت بردن از بهار گذراندم.    برای اینکه وجدان خود را آرام کنم برای دهمین بار برای خود خواندم "مستحق بودم و اینها به زکاتم دادند".  

دیروز در کنار دریاچه نان چاشت خوردیم، بعد با دیبره و رویا خندان و رقصان به پارک رفتیم، در راه در هر نقطه با هر گل و گیاه عکس گرفتیم.  باد به شکل دیوانه کننده ای ملایم، شادمان و سبک پا بود،  چنین بود که ترا به مسابقه با خود بخواند،  پابرهنه دویدیم و از نفس افتادیم و زیر درختان نشستیم. بعد دیبره روی سنگ بالا شد که عکس بگیرد،  من بلند بلند آواز می خواندم، باغ بزرگ و خلوت بود و رویا با تبسم به دیوانگی ها ما نگاه می کرد.

وقتی بسیار ذله شدیم روی یک چوکی سه نفره نشستیم.  هر سه به دور دست خیره ماندیم، من چشمانم را بستم و به این فکر کردم که وقتی رو در روی آفتاب چشمانت را ببندی، خیالاتت رنگین می شود، نارنجی.. وقتی در یک روز آفتابی چشمت را می بندی مثل همیشه با تاریکی مواجه نیستی،  بلکه زندگی و حرکت و رنگ پشت مژه هایت را گرم می کند.  دیبره گفت:" چه سکوتی! شاید بودا در چنین آرامش و صلحی بودا شد."  بعد در میان ما باز هم سکوت، باد، آرامش، بی خیالی.  سخت احساس خوشنودی می کردم از بهار، از معجزه آفرینی اش، از زندگی که در رگ گیاهان، انسان ها و حیوانات جاری است، از آرامشی که مارا فرا گرفته بود، بیش از همه از رشته ای که مارا به هم پیوند میداد، دوستی و اعتماد بی شایبه ای که قلب های ما را در آغوش گرفته بود، پاکیزگی و سادگی دلهای مان. به آینده فکر کردم و راه های ما که ما را به کجا ها خواهند برد، به این لحظه که این چنین نزدیک کنار هم نشسته ایم.  گفتم: ما هم سه بودا هستیم سه بودا دختر، نه سه دختر بودا..

و آن لحظه از حسرت خالی بود، از آرامش سرشار.

این لحظه ها سرشار و دوست داشتنی اند. زمانی که با سکوت از زیبایی قدردانی می کنی، از دوستی، از  آنچه به زندگی نشاط می دهد.

  شما هم اگر در نقطه ای از زمین هستید که آنجا بهار است، این روزهای قشنگ را از دست ندهید.  میدانم که زندگی همه ما،  زندگی در روی زمین با غم گره خورده است. میدانم که گاهی شادمانی جنایت به نظر می آید. اما گاهی کمی به آرامش نیاز داریم، نیاز داریم با خود مهربان باشیم.. گاهی خوب است انسان کتاب ها را ببندد و بکوشد مبهوت کتاب بزرگ طبیعت شود. مگر نه؟

شهرزاد