سلام دوباره

و ادامه نامه پدر که برایم روزنه ای به امید  است. 

         باید سلامت محیط زیست حفظ شود . از بازگشت دوباره امراض ساری که سلامت انسان ها را تهدید میکند، جلوگیری شود. باید فقر که ریشه همه تبعیض هاست و شاید مانع شگوفایی و بکار گیری استعداد های میلیون ها انسان است، ریشه کن گردد. باید زمینه های عینی رشد آزادانه انسانها را مساعد ساخت و آن ملتزم از میان برداشتن همه موانعی است که عمدتا از انحصار اقشارکوچکی از جامعه از همه  منابع بوجود آمده است. باید این منابع تحت نظارت جمعی به شکل موثر استفاده شود. بلافاصله باید افزود که باید آزادی را که امروز عمدتا به معنی آزادی نفس اماره بکار برده میشود و موجب بدترین نوع بردگی انسان تا حد خودفروشی شده است، از سر معنی کرد. احیای بعد درونی آزادی، یعنی آزادی هر انسان از سلطه نفس اماره با احیای اخلاق مبتنی بر معنویت ممکن میشود. چه این نفس فزون خواهی در مشروب باشد یا تلاش برای قدرت، یا قربانی شدن برای شهرت که ناشی از ذهن منحرف به قهرمانی گری و در حالت منفی قهرمان پرستی است . این افزونی خواهی را همچنان میتوان در اقدامات برای فداکردن خود و دیگران بخاطر شهرت دید. .

     ما باید روش زندگی خود را بر مبنای این دیدگاه تنظیم کنیم و اراده خود را برای بکار بستن  منظم آن تربیت کنیم. اینکه در مورد پیشرفت خود و اصلاح امور جمع چقدرموفقیت بدست می آوریم، بسته به عواملی گوناگون است که مسوول همه آنها ما نیستیم. فقط نفس کاربرد این روش است که موجب حرکت ما بسوی کمال میشود و احساس سعادت ایجاد می کند.

     باید طولانی بودن راه را بدانیم . آنچه عصر ما را متمایز میسازد این است که هم از لحاظ معرفت، هم از لحاظ وسایل نسبت به مراحل گذشته تاریخ ما واقعا در این رستاخیز انسانی قرار داریم.

  دیگر تحول  طوریکه در گذشته بوده محدود به یک جغرافیا، دین و فرهنگ نیست. به جای تمدن یونانی، تمدن رومی، تمدن چینی وغیره ما با اصطلاح با تمدن انسانی سر و کار داریم و البته هر یک از ما در جغرافیا، تاریخ و مرحله معین فرهنگی خود این وظیفه را پیش خواهیم برد.اما بدون راه حل بشری و انسانی هیچ جغرافیایی، پیرو هیچ دین و فرهنگی به تنهایی نمیتواند مشکل خود را حل کند.

    ظلم است که فکر کنیم فقط ما فضیلت کار در جهت پیشرفت را داریم. در هر انسان سلول های انسانیت وجود دارد. باید با استفاده از جدیدترین تکنیک ها، این سلول ها را ریشه داد و تقویه کرد. همینکه میینی هر انسان نیاز به تغیر این شیوه زندگی را احساس میکند، خود نشانگر و ممد یک آرزو و حرکت بزرگ است.حتی اگر این حرکت بسیار دشوار باشد. فراموش نباید کرد که نشاط واقعی فقط در کارهای دشوار و بزرگ وجود دارد. ما باید از همه امکانات استفاده کنیم. از قلم، از گفت و شنید و از همه وسایل ارتباط و تفاهم. مهم تر از همه این است که ما خود الگو و نشانه یک نوع متفاوت زندگی باشیم.

     با این مقدمه میرسیم به هدف نهائی و اساسی: و آن پیشرفت است. از رنسانس به بعد پیشرفت و ترقی جامعه انسانی، بیشترآفاقی و متوجه تغیر محیط، تغیر ابزار، تغیر روابط اجتماعی از نظر حقوق، اقتصاد و... بوده است و حالا باید این پیشرفت تا حد زیاد انفاسی گردد یعنی در روان و نفس انسان بازتاب بیابد، تا حرکت انسان متعادل گردد.

خوب  دوستان این هم نامه پدر بود که برایم خیلی راه گشا و آرامش بخش بود.  در موقعیتی که من قرار دارم به این نیاز دارم که گاهی به خاطر بیاورم انسان در برابر انسان های دیگر و خودش مسئول است. گفتن اینکه همه چیز خیلی پیچیده و یافتن راه حل غیر ممکن است، گاهی بهانه تنبلی می شود.   تا نامه ای دیگر،  برایتان آرزوی کامگاری دارم. 

شهرزاد 

سلام

عاشقم بر همه عالم که همه عالم ازوست.

میدانید زمستان را چرا خیلی دوست دارم؟ برای اینکه شب می خوابی و خبری نیست به جز تنهایی و دلتنگی و رویای خانه،  صبح بیدار می شوی و معجزه غافلگیرت می کند.  زمین با برف متبرک شده است،  لباس عروسی پوشیده است و درختان با بار برف سر خم کرده اند به زمین.    دیوانه میشوی و می خواهی روی برف بدوی، بنشینی و برف را مشت کنی.. بگذاری برف قطره قطره آب شود و از لای انگشتانت بریزد و البته اگر این کار را کنی، انگشتانت را یخ خواهد زد.

در تنهایی و غربت هر چیزی تو را به خانه نزدیکتر کند، خوشایند است.  برف مرا به افغانستان می برد، به خانه، به صندلی ما که مادر در آن سویش نشسته است.  برف مرا به قصه های کودکی ام می برد.  به قصه بچه گکی که بام ها را برف روبی می کرد.  برف مرا به روزهایی می برد که اکه رضا، الیاس و فکرت از بام برف می ریختند و ما در پایین جشن می گرفتیم.  اینجا همه نمیدانم به چه دلیل فکر می کنند که در کابل برف نمی بارد و من بارها حرف کابلی ها را تکرار می کنم:  کابل بی زر باشه، بی برف نی.

امروز به یک دلیل دیگر هم خوشحالم (خوشحالی دلیل می خواهد؟).  امروز روز والنتاین است، روز دلدادگان، دل به باد دادگان..  به همه تبریک می گویم هر چند عشق و مهرورزی روز و ماه و سال ندارد، همیشه آنجاست، هر لحظه در گوشه ای از دنیا عشق اتفاق می افتد و کسی به محبوبش یک گل سرخ، یک دستمال یا یک انگشتر،  یا یک پر خوشرنگ طاووس هدیه می دهد..   این روز خودتان را خوشحال کنید،  لباس هایی را که دوست دارید بپوشید، اگر تنهایید برای خود یک گل سرخ هدیه بدهید و چند غزل بشنوید.  اگر فرصت شد به چند دوست تنهایتان  زنگ بزنید و حال شان را بپرسید.. 

من باید بروم.. صنف دارم و هوس دویدن روی برف را نیز کرده ام.  هوس اینکه برف پاکیزه و یکدست را نشان پاهای ما پر نقش و نگار کند، هوس اینکه برفی را که در شاخه درختان است بتکانم ،    دلم می خواهد صدای قرچ قرچ ملایم برف را بشنوم.  بوی برف را عمیق نفس بکشم تا برای مدتی در دالان های  قلبم باد سرد بوزد. 

شادمان باشید

شهرزاد

ب: این هم شاید شامل لباس شود، شاید نشود، بهر حال بدنت هر چه لاغرتر، دلپسندتر. خیلی ها صبح شان در برابر آیینه آغاز میشود و همه روز این تشویش دلشان را می خورد که از دیروز کمی چاقتر شده اند. لاغری یکی از معیارهای اساسی زیبایی است و "زیبایی" هم یعنی هر چه که توجه مردان را جلب کند. گاهی ناراحت کننده می شود..

3- خانه ها: کوچک.. درهای سنگین، تابلوهای قشنگ. خوب دختری که در لیلیه بوده بیشتر از این در مورد خانه ها نمی داند.

این را هم بگویم که خانه، لباس و غذا مهمترین بهانه های مصرف استند، موفقیت برای خیلی ها یعنی خانه مجلل تر، لباس های قشنگ تر و قیمتی تر و غذا خوردن در رستورانت های شیک تر. اما میدانید که تولید کنندگان همیشه چیزهای بهتری میسازند و انسان همیشه در مصرف یک گام عقب می ماند. این باعث می شود که بعضی ها سخت تر کار کنند و بی پرواتر مصرف. "مصرف کننده" یکی از مهمترین تعاریف انسان می شود.

"مصرف کننده" خیلی از خودش، خانواده اش و گاهی انسانیتش فاصله می گیرد. غمگین انگیز است.

وای، باز تقریبا جدی می شود این نامه.. بهتر است خدا حافظی کنم.

خوش باشید

شهرزاد تان

هم اطاقم برای عبادت میرود. نمیدانم برای عبادت کی. برای عبادت خدایی که مدت هاست مرده است؟ یا خدایی که هر روز هزاران بار میمیرد؟ یا خدایی که نیست؟ یا خدایی که هست؟
امروز روز آرامی است.
من خوبم. به روز هایی کابل فکر میکنم. به روزهایی که من خیلی کوچک بودم. ما از طالبان فرار میکردیم. و به روز های که سه ماه در خانه ای در بالای تپه ای خاک آلود در کارته پروان زندگی کردیم.
به روز های که از میان گل گل میچیدیم. گل های کوچک گلابی. یکی عروس میشدیم. یکی مادر یکی داماد و عروسی را بازی میکردیم.
بعد... به بعد از ظهر های گرم کابل که من از مکتب بر میگشتم فکر میکنم. چقدر گرم بودند. چقدر آرام و چقدر مریض بودند.
بعد به روز بارانی ای فکر میکنم که از دفتر برای جستجوی او بر آمدم. باران می آمد می آمد می آمد. من میرفتم میرفتم میرفتم. دو قدم نزدیک میشدم قلبم میتپد و برمیگشتم بر میگشتم بر میگشتم. گم شده بود! چقدر درد داشت.

بعد به یاد نه چندان دور می افتم. به یاد آرزو-شادی- نزدیکی- عشق.
بعد به یاد دروغ می افتم. همه چیز چقدر دروغ است. من چقدر دروغ ام. این یاد خوبی نیست.

به دیروز فکر میکنم. هم اطاقم میگفت: همه خندیدند. به دخترک خندیدند. عجیب بود.
من گفتم: آدم ها به همه چیز میخندند!

به دیشب فکر میکنم. به دیشب که کلمه ها در گوشم تکرار میشدند.: دوستی هایم را بار میکنم... من بار میکنم.. بار میکنم...بار میکنم....مگر دوستی بار است؟

به یک ساعت قبل فکر میکنم... به بیجوابی... به سکوت... به اجبار... به دروغ...

اینجا هنوز هم آرام است. من تنهای صدای سکوت را میشنوم و بس. دو دقیقه بعد تنها صدای قدم های خودم را خواهم شنید. یا شاید صدای آدم هایی که به همه چیز میخندند. و یاهم صدای خدایی را که هر روز هزاران بار میمیرد. و من باز هم در یک روز بارانی جستجو میکنم...

آنکه یافت مینشود آنم آرزوست...


پریگک

آغا جان سلام

امیدوارم خوب باشید، من خوبم و یک هفته درس را پشت سر گذشتانده ام، خسته ام اما حس می کنم چیزهای خوبی آموخته ام.  راستی صنف هایم را برایتان بگویم و یک سطر در باره  آنچه که در این هفته بحث شد.

۱- اصول اقتصاد  خورد "کوچک؟" (در کارایی بازار آزاد شک نکنید!! اینجا امریکاست. کمونیسم = آنچه نباید نامش را برد)

۲- آشنایی با مردمشناسی فرهنگی ( درس اول مفهوم آلودگی در فرهنگ های مختلف- طبقه بندی  فرهنگ  به عقب مانده و متمدن  منطقی نیست- سخت خوشم می آید)

۳- مردمشناسی توسعه ( هنوز شروع نشده است.. اما اولین مبحث نقش انجوها در توسعه خواهد بود!! هورا)

۴- عربی (روحک و روحی روحین بالروح و آواز ها و ضرب المثل های عربی!! حالا من هم می توانم با شما تلویزیون الجزیره را تماشا کنم.  قرار است در یک سفر رویایی به الجزایر هم بروم!!)

۵-  شکل گیری  خاور میانه مدرن ( خاور میانه برای کی؟ این نامگذاری از کجا آمده است؟ مدرن یعنی چی؟ آیا القاعده یکی از محصولات مدرنیته است؟؟ این هم خوشم ویاد. راستی این صنف بزرگترین صنفی است که تا بحال در این جا شرکت کرده ام، خیلی شاگرد دارد .. سینه چاکان خاور میانه! از صنف رقصم چشم پوشیدم برای اینکه در این صنف شرکت کنم!)

از همه صنف  ها لذت می برم بجز صنف اقتصاد.  نه آغا جان، این بار به خاطر تنبلی نیست. اگر شما هم در این صنف می بودید آزارتان میداد.  اما تصمیم دارم با این آزار تا آخر ترم بمانم و در این صنف نمره خوب هم بگیرم، تا به جهان ثابت کنم که شهرزاد هم می تواند اقتصاد بخواند (جهان چی نیازی به اقتصاد خواندن من دارد؟)

استاد اقتصاد ما پیرمرد بیچاره ای است که دلم برایش می سوزد.  پیرمردی که یک عمر مجبور بوده نظامی را توجیه کند که خون خودش را مکیده است. نظامی که حتی نیازی به او حس نمی کند.  استاد اقتصاد ما مثال های جالبی می دهد روز اول که آمد گفت: "من ترجیع میدهم به جای بودن در اینجا به خانه باشم، اما اگر در خانه باشم به من معاش نمی دهند.  بنا بر این در بدل راحتی خود،  من معاش می گیرم.  هر چیز قیمتی دارد." دلم می شود بروم و با استادم حرف بزنم، نه، بگذارم او حرف بزند و بشنوم.  او شکایت کند، بگوید که این نظام رنجش می دهد.

بعد او در مورد کمونیسم حرف زد و گفت حاضر است با هر کسی در این مورد بحث کند که کمونیسم شبح شکست خورده ای بیش نیست. با خود گفتم چرا شما با شبح می جنگید؟ چرا احساس نیاز می کنید که از یک نظام موفق وقدرتمند در برابر یک شبح دفاع کنید؟

این که استاد ما کمونیسم را  شکست خورده می داند آزارم نمی دهد.   آنچه آزارم میدهد این است که استاد تلاش می کند به ما بیاموزاند که غیر عادلانه بودن جهان را بپذیریم،  حتی خوشحال باشیم که جهان غیر عادلانه است.  آزار دهنده تر این است که در صنف وقتی به چهره هم کلاسی هایم نگاه می کنم می بینم که همه این را پذیرفته اند. این را پذیرفته اند که در جهان فقر و گرسنگی و بدبختی باید  وجود داشته باشد. شاید این را بدانند که اگر یک تلاش جمعی برای کاهش این فقر صورت بگیرد، اگر آنها از  غیر ضروری ترین تجملات خود بگذرند، می توانند به عادلانه شدن جهان کمک کنند.  اما آنها این کار را نخواهند کرد، چون بر اساس تیوری های اقتصادی هر کسی که موفق است نوش جانش، هر کسی از گرسنگی می میرد ارزش نان را ندارد. غربی ها، سفید پوست ها، کسانی که انگلیسی حرف می زنند، بر آورده شدن نیاز های سگ شان مهم تر از نیازهای اولیه یک انسان افریقایی و یا آسیایی است.  زندگی هر چه ماشینی تر، غرایز هر چه وحشی تر  و رابطه ها هر چه تصنعی تر، بهتر.. مهم این است که از منابعی که در اختیار داری بیشترین استفاده را کنی، ولو که این به زمین آسیب برساند، به روح خودت آسیب برساند، به انسان های دیگر آسیب برساند و برای نسل های آینده خطر به ارمغان بیاورد. وقتی منابع کشور خودت تمام شد، با قیمت کمتر منابع کشورهای دیگر را بخر، تاریخ کشورهای دیگر را بخر، فرهنگ کشورهای دیگر را بخر،  دولت های کشور دیگر را بخر، آخر در اقتصاد هر چیز قیمتی دارد و وقتی پول در اختیار داشته باشی هیچ چیز آنقدر قیمتش بالا نیست که نتوانی بخری. .. 

نمی خواهم بگویم که همه غربی ها اینطورند یا امریکایی ها..  فقط این آزارم میدهد که انسان بپذیرد که حق دارد برای وسایل آرایشی جان بکند، وقتی مردم در دنیا از گرسنگی می میرند.  آیا وحشتناک نیست که ببینی انسان های جوان، تحصیل کرده، زحمتکش اکثرا از خانواده های متوسط یا فقیر این را بپذیرند که نمیتوانند دنیا را عادلانه تر بسازند؟ 

گیرم که خواستند دنیا را عادلانه تر بسازند، چی باید بکنند؟ من که دیگران را ملامت می کنم خودم نمیدانم چی کنم. اعتقادم را به کمونیسم مدتها پیش از دست داده ام، از القاعده متنفرم و از این نظامی که در این جا مرا به یک مصرف کننده محض تقلیل داده است هم خسته ام.. اصلا چی باید کرد؟ چی کسی به سوالهای ما جوابی دارد؟ کجا برویم؟

   روزها در صنف هایم در میان جر وبحث ها به اطرافم نگاه می کنم، همه چیز به نظرم غیر طبیعی می آید، اینکه در اینجا باشم، اینکه مردم لبخند بر لب دارند، اینکه همه کسانی که در اطرافم نشسته اند فقط به این می اندیشند که چگونه کار کنند و زندگی را برای خود راحت تر بسازند، اینکه خودم هم این زندگی راحت را برگزیده ام، همه درد آورند.  اینکه هیچ کسی نمی پرسد که چطور می توان اینقدر به خود، روح خود، قلب و عاطفه خود ، بدن خود و هرچیزی که زیبا و با ارزش است لطمه زد و فشار وارد کرد تا مصرف کننده بهتری باشی. .. که جان بکنی و پول پیدا کنی و آن را خرج غیر ضروری ترین چیزهای دنیا، تجملات، شراب، نسخه های زیبا کننده سرمایه داران کنی.. درد آور است که انسان نداند در درون خود زیباست، برگزیده است، با ارزش است.  درد آور است که انسان قبول کند که با پول میتوان زیبایی، آرامش، سعادت و انسان را خرید. ما ارزش خود را نمی دانیم...

   شب ها که به اتاقم می آیم ناظم حکمت می خوانم تا دلم آرام بگیرد و کمی حس انسانیت کنم.  برای چند شب خوب بود، اما حکمت به سوالم جواب نمی دهد، اغا جان، هیچ کس به سوالم جواب نمی دهد..  آنقدر دلتنگ یک فیلم انقلابی ام، یک کتاب انقلابی، اما آنها هم به من آرامش نمیدهند.. می خواهم "نان و شراب" بخوانم، "چشمان باز مانده در گور" بخوانم و  درد بیشتر شود..

    حس می کنم نسل ما یک نسل جنازه بر دوش است، جنازه کمونیسم،  ملی گرایی، جنازه آرمان گرایی، جنازه انسانیت، جنازه کودکان گرسنه افریقایی، جنازه صلح را بر دوش می کشیم.. آخ که این جنازه ها چقدر سنگین اند، چقدر خسته مان می کنند، شب خستگی خود را به انترنیت می بریم، به پارتی می بریم، بعضی های ما به انتحار و انفجار می بریم.  صبح هنوز خستگی آنجاست..

حس می کنم که تمام مدت دروغ می گفته ام که تساهل و مدارا راه حل اند، راه حلی وجود ندارد، این چرخه ها پایان نا پذیرند..

آغاجان، نمی خواستم این نامه اینقدر غم انگیز شود.  با یک شعر  حکمت به پایان میبرم:

من شعر می سرایم

و شعرهایم نشر نمی شوند

اما روزی نشر خواهند شد.

من منتظر نامه ای استم که خبر خوشی خواهد آورد

شاید نامه روزی برسد که من مرده باشم

اما نامه حتما خواهد رسید

دنیا را پول و دولت ها اداره نمی کنند

اما مردم اداره می کنند

شاید صد سال بعد

شاید

اما آنروز خواهد آمد.

خدا نگهدارتان

شهرزاد

کاش فردا عید باشد و عمه عطر زده باشد و پرده های خانه از پاکی بل بزنند. خدایا نمی شود فردا عید شود؟ و ما مثل سالها پیش کنار هم باشیم، خدایا چند سال پیش بود که ما اینطور پراگنده نبودیم؟ آنروز ها خواب هم نمیدیدیم که فریده کالیفرنیا برود، پری سویس و من اینجا.. ما سه نفر جدا نشدنی ها.. خدایا ما را دوباره در خانه به هم برسان..

هر چند بیداراینجا نشسته ام اما روحم مثل هر شب در خانه است. موهایم را شسته ام، زیر لحاف صندلی روبروی مادر نشسته ام، اقبال در یک پهلویم است و جلال در پهلوی دیگرم. رادا برای ما چای می ریزد و من برای بچه ها قصه می گویم.

جوانتر می شوم و روحم به مکروریان می رود.. شب زمستان است در بیرون برف می بارد. من و پری و فریده در کنار هم دراز کشیده ایم، آندو مدتی است خوابیده اند یا خود را به خواب زده اند، من مدتی است گریسته ام. ظاهر هویدا میخواند: ترا از شهر دل بیرون کردم.. درنو جوانی هم مثل حالا بیدار خوابی را دوست داشتم من دیوانه. پری و فریده مرا ریشخند می کردند، بعدتر این بیماری به جان پری هم افتاد، فقط فریده مثل همیشه، مثل حالا سنگ صبور هر دوی ما ماند، همیشه منظم، مسئول، عاقل، مهربان. یا شاید او هم در این ملک مردم بیدارخوابی ها کشیده، چی میدانم؟ هیچ وقت به ما نگفت...

و این هم نامه به پدر

آغای خوبم سلام، مانده نباشید. چندین روز متوالی است که در مورد دوستی می اندیشم و به این که چگونه در این مورد بنویسم، خیلی دشوار است، دشوار به نظرم می آید. اما وعده داده ام و باید عمل کنم.

نزدیکترین دوستانم در اینجا دیبره و تنزین استند. ما سه نفر گروه جالبی استیم از سه کشور مختلف، با سه دین متفاوت و با سلیقه ها و عادات متضاد. مثلث جالبی استیم دیبره- سیاست، تنزین علوم طبیعی- من مردم شناسی و فرهنگ. برخی از چیزهایی که ما را به هم نزدیک کرده اند این هایند:

1- هر سه دانشجوی بین المللی و از کشورهای فقیر هستیم  بر علاوه خودمان هم مفلسیم( این خود زمینه ساز خیلی مشابهت های دیگر است یعنی هر سه کار می کنیم، دنبال کارت تیلیفون ارزان می گردیم، دلتنگ خانه ایم، زود زود از این جا خسته میشویم، با یک فرهنگ جدید دست و پنجه نرم می کنیم، انگلیسی نوشتن ما می لنگد، از اینکه اینجا رابطه ها صمیمانه نیستند دلگیریم.)

2- هر سه می خواهیم به کشورهای خود باز گردیم و کار کنیم.

3- همه به کشورها و فرهنگ های خود می بالیم هرچند بر مشکلات، نارسایی ها و عقب ماندگی ها نیز واقفیم و گاهی این مشکلات نا امید مان می کند.

4- اعتقاد داریم که باید تلاش کنیم نقشی در بهتر ساختن اوضاع داشته باشیم.

5- خانواده های خود را دوست داریم، به بنیاد خانواده احترام داریم و با در هم شکستن هنجارها به شکلی که در این کشور اتفاق افتاده ، زیاد موافق نیستیم. از خانواده های فقیر می آییم و فقر را عیب نمی دانیم.

6- گفتگو با همدیگر را بر خیلی چیزهای دیگر ترجیع میدهیم. موضوع گفتگوی ما هم در اکثر مورد غیر عادلانه بودن جهان اطراف ماست و آینده ما در این جهان نابرابر.

7- مخالف تعصب و طرفدار تنوع هستیم و بر متنوع بودن گروه سه نفره خود می بالیم.

و....

برنامه های مشترک مان: سفر به کشورهای همدیگر- سفر به نیویارک با همدیگر-

دیبره: ماجرا جو و بی باک- دانشجوی سیاست و روابط بین الملل. در گروه سه نفره ما او از همه بزرگتر است.  سال سوم دانشگاه است و یک ترم قبل از من فارغ التحصیل خواهد شد. دیبره از برازیل آفتابی و گرم است، از شهر زیبای ریو. زمانی با هم آشنا شدیم که هر دو ورقه های قرضه دانشجویی را امضا می کردیم. کنارم نشسته بود ، سر قشنگش را بلند کرد، با تبسمی گرم به من نگریست و از من یک قلم خواست. همانروز کمی در مورد فقر و قرض و این مسایل حرف زدیم و بعد تصادفا من و او و تنزین هر سه در یک صنف انگلیسی باهم بودیم و دوستی ما گل کرد.

دیبره در بین ما سه دوست، پرشور ترین و ماجراجوترین شخصیت را دارد. به صنف هایی که دوست ندارد دیر می رود یا نمی رود، همیشه دنبال چیزهای نوست( و گاهی پشیمان می شود)، غیر قانونی روی سبزه ها راه می رود، از روی پرچین ها خیز می زند، چراغ سرخ را نادیده می گیرد، شبهای شنبه را تا ساعت 2 به رقص می رود، هر چند وقت یکبار کارخانگی های خود ، کلیسا رفتن و دعا خواندن را فراموش می کند. همیشه برای دوستان و خانواده اش وقت دارد و از خطر هم نمی هراسد.همیشه آماده بهتر شدن است و همه ماجراها جویی هایش را با خلوص مسیحی اش آشتی می دهد. به ارزش خود واقف است ونمی خواهد خود را بازیچه دست کسی کند. در رشته سیاست بین المللی درس می خواند و می خواهد ازدواج کند و بعد همه عمر با همسرش سفر کند. وطنش را بیش از همه جای دنیا دوست دارد و حاضر نیست به خاطر پول یا راحتی از چیزهایی که دوست دارد بگذرد.آنچه در او دوست دارم این است که میتواند با گشاده دستی خود را ببخشد و حسرت گذشته را نخورد. فیلم مورد علاقه هردویمان "خاطرات موتور سیکلت" است که با هم تماشا کردیم. علاقه روز افزونم به مسایل امریکای لاتین را به دیبره مدیونم.

تنزین: متردد، وسواسی و سخت کوش- دانشجوی رشته کیمیا بیولوژی. به خاطر ندارم چگونه با او آشنا شدم،شرم آور است نه؟ اما او هم بخاطر ندارد. تنزین در میان غیر مذهبی بودن یا بودایی بودن و هندی بودن یا تبتی بودن، سرگردان است. خانواده او از تبتی های مهاجر (تبعید شده، فراری) در هند استند، و تنزین در هند به دنیا آمده و در آنجا بزرگ شده است. اما عضو فعال جنبش "تبت آزاد" است و آرزو دارد روزی در تبت مستقل زندگی کند.

تنزین در این روزها روی یک برنامه صلح برای کودکان تبتی در هند کار می کند، در کنار آن هفته ای 8 ساعت کار می کند و همه صنف هایش کیمیا، ریاضی و بیولوژی اند ( گاهی من و دیبره تعجب می کنیم او چطور با این همه مضامین خشک، دشوار و خسته کن کنار می آید). هر صبح باید برای صنفهایش بیدارش کرد، همیشه باید دلداریش داد که خوب نمره خواهد گرفت. تنزین به سه چیز خیلی تعهد دارد: خانواده اش - دوستانش و نمرات بالا. گاهی آنقدر به خاطر صنف هایش خودخوری می کند و آنقدر می ترسد که دیبره و من نگرانش می شویم. در تنزین محبت، وفاداری و زحمت کوشی را دوست دارم.

رویای نازنین و زحمتکش هم دوستم است که بوی بامیان می دهد و با هم از وطن قصه می کنیم. همت او برایم ستودنی است. سیدنی هم اطاقی ام را هم خیلی دوست دارم و در مورد یهودیت ازش آموخته ام. حرمتش به ادیان دیگر برایم قابل ستایش است و به عنوان یک مسلمان و یک یهودی همزیستی فوق العاده دوستانه ای داریم.

عده محدودی از آشنایانم، دختران انقلابی افسرده ای هستند که ستاره سرخ بر کلاه خود دارند و دستمال گردن فلسطینی بر شانه. زیاد سیگار می کشند، با مشت محکم به میزها می کوبند، به امریکا و جهان نفرین می فرستند، به صنف ها نمی روند، ناکام می مانند ولی خیلی کتاب می خوانند. بدبین و منفی باف استند و همه مشکل جهان را به پای  غرب ختم می کنند ( که گاهی تا حدی حق دارند).    اینها اکثرا همجنسگرا هستند و دنبال راهی برای گریز از کشورهای خود می گردند، تا در این "غرب" به قول خودشان "لعنتی" با دوست دخترهایشان قانونا ازدواج کنند. در مورد این گروه نمی دانم به "جسارت و ایده آلیسم" شان حسرت ببرم  و یا بر بیزاری شان از جهان تاسف بخورم. هر چند با دردهای شان همدردم اما از همراهی با آنها می گریزم چون راه حلی به جز نفرت ورزیدن ارائه نمی کنند و   به نظرم "راه" شان به جایی نمی رسد.

در بیرون از دانشگاه با چند زوج میانسال امریکایی صمیمی هستم که به مسایل افغانستان و جهان علاقمندند و آنقدر شور آموختن دارند که از هر فرصتی برای آشنا شدن با فرهنگ های دیگر استفاده می کنند. برخی شان از اشتباهات دولت خود شرمسارند و می خواهند با مهربانی و دوستی کمی از بار این شرمساری بکاهند.

در میان جوانان امریکایی اما بجز هم اطاقی ام دوست نزدیکی ندارم، شاید برای اینکه با همه دختران جوان امریکایی که می شناسم، حرف برای گفتن ندارم .

این هم داستان دوستی های پاک.. و دیگر چی؟ خوب ترم جدید شروع شده و دوستان دیگری در راهند که رنگ های تازه ای را به زندگیم می آورند، سخت چشم براهم. تا نامه ای دیگر، خدا نگهدار

شهرزاد 

 عاشورا  برایم در کودکی به معنای نذر شله شیرین، خوشبویی، چشمان نمدار عمه، سکوتی اندوهگین و آهنگ های قوالی  بود.  بعدتر هم که بزرگ شدم و به کابل آمدیم تکیه خانه رفتن، قران خواندن و فیلم های در این مورد دیدن،  برای عمه قصه های پیامبران خواندن و دور هم جمع شدن، دور دیگ نذر گرد آمدن و نذر به  همسایه ها دادن جزئی از مراسم عاشورا در خانه ما بود.   

من این روز را با این نشانه ها شناختم: احترام، حرمت گذاری، انفاق، همدلی، سکوت، اندوه و اندیشیدن به عدالت.  وقتی داستان این روز را بارها از افراد مختلف شنیدم و خواندم عنصر حق طلبی و مبارزه نیز خیلی در ذهنم بر جسته شد.  بیش از همه قسمتی را دوست داشتم که حضرت حسین به همه اجازه این را می دهد که خود را از خطر برهانند، آن هم در سیاهی شب و بدون اینکه رسوا شوند. این گذشت مرا به تفکر وا می داشت، مرا به تفکر وا می دارد. برای من حرمتگذاری به زندگی دیگران در  یک نبرد نابرابر و از خودگذشتگی برای تحقق آرمان هر دو در  عاشورا نهفته اند.

امروز دور از خانه نمیتوانم نذر بپزم، به زیارت سخی بروم ، اما میتوانم به همه آن نشانه ها و معنای آنها فکر کنم و به این که نباید تسلیم ظلم، بی عدالتی، حق تلفی و ستم شوم. شاید امروز باید با روش های متفاوتی مبارزه کرد، اما پیام عاشورا برایم این است: باید مبارزه کرد. نباید تسلیم شد.  مهمتر از آن باید در هنگامه نبرد به حرمت زندگی دیگران اندیشید.   

تاسوعا و عاشورا را تسلیت می گویم.

شهرزاد.

شهرزاد

به یاد یار و دیار آنچنان بگریم زار

که از جهان ره و رسم سفر بر اندازم. 

و می خواهم درس ها شروع شود- تمام شود- در میدان هوایی کابل پیاده شوم..  

و ادامه نامه پدر( امروز فرستادند به خدا و گرنه زودتر می گذاشتم):

   به نظر من علت اصلی خشونت ها ی دوران ما حرص - غرور ـ تعصب  و خود برتر بینی عده ای است که   که همزمان  با فربه تر شدن از دنیا-  چشم روح شان لاغر می شود و میپندارند که همه جامعه انسانی باید در برابر انها منقاد و مطیع باشند و به فرو مایگی تن دهند. بعد این فربهان در میان خود نیز اختلاف دارند. انها با همدیگر می جنگند و عده  ای گرسنه تحقیر شده- ذلیل گردیده در عین زمان جاهل و نادان به حیث هیزم اتش ان جنگ استفاده می گردند.

    می توان به برتری دینی فلسفه ای معتقد بود اما اثبات این حقانیت و برتری را با انسانی ترین شیوه ها پیش برد مانند مسیحیان نخستین.  زیرا همه چیز و از جمله فلسفه علم دانش هنر و حتی دین برای انسان است نه انسان به خاطر انها. این ترفند "جنگ تمدن ها" در حقیقت به خاطر گروهی ساختن و انحراف اذهان از علل اصلی جنگ و خشونت  برای رفع  ضرورت  حاکمان دوران اختراع شده و به زور تبلیغات انبوه جا باز کرده است.

این هم نامه پدر.  خوب مواظب خود باشید- زکام نشوید و دلتنگ هم نشوید.

شهرزاد